Ik, Willemijn Schless, zie mezelf als (team)pedagoog. 

Met een achtergrond als orthopedagoog, heb ik jaren als docent bij de Marnix Academie gewerkt in de vakgroep Pedagogiek Onderwijskunde. Ik was daarnaast onder andere studiecoach en onderzoeker naar Teamklimaat als vruchtbare bodem voor onderwijs in beweging. Momenteel ben ik werkzaam als leerkracht in het basisonderwijs.  

Naast mijn pedagogenbril, kijk ik ook graag door de teamklimaatbril. De onuitputtelijke vraag: ‘Doen wij het goede en doen wij dat goed, ook in de ogen van de ander?’ drijft mij in mijn dagelijkse werk met de kinderen en als teamspeler. En jeetje, ik kan mijn hart ophalen, want op deze vraag kan ik iedere dag weer een ander gefundeerd antwoord zoeken en geven. En precies dat is wat het vak van onderwijsprofessional zo leerzaam en boeiend maakt. 

Ellen Nillezen  

En ik, Ellen, ben iemand die graag creëert en nadenkt over de toekomst, waarbij waardering voor dat wat werkt in ons dagelijkse doen zeker niet ontbreekt. Laten we dat wat werkt vooral zien, waarderen en behouden. Daar waar het nodig is om anders te gaan denken of doen, zit voor mij de uitdaging. Deze uitdaging ga ik graag aan met anderen, omdat ik geloof in de kracht van samen. Samen sparren, elkaar bevragen, verschillende zienswijzen verkennen, tegen-denken, gebruik maken van elkaar kennis en kunde… al deze aspecten geven mij de positieve energie om samen te werken aan dat wat ertoe doet.  

Vanuit welke achtergrond ik dit doe? Ik ben opgeleid als ontwerper en groeide door naar het onderwijs na mijn eigen kinderen een jaar lang les gegeven te hebben tijdens een verre reis. In mijn huidige werk op de Marnix Academie (PABO) begeleid ik masterstudenten om innovaties in het onderwijs te realiseren en werk ik als docent-onderzoeker voor Lectoraat Leren en Innoveren aan onderzoek naar Teamklimaat voor onderwijs in beweging.  

Waar komt de fascinatie voor teamklimaat vandaan?

Wij zijn Ellen en Willemijn en wij houden, zoals vele andere bevlogen onderwijsprofessionals, van goed onderwijs.   

De volgende vraag heeft ons al een aantal jaren in zijn greep: Wat maakt dat het ene lerarenteam het goede onderwijs volgens hun visie kan maken en dat het andere team daar meer moeite mee heeft?  

Ellen werkte met een team onderwijsprofessionals aan een innovatie om het creatief denken en handelen van leerlingen in de klas te stimuleren. Hierbij namen zij aandacht voor het creatief klimaat van het eigen team mee om de innovatie te stimuleren. Willemijn onderzocht op innovatieve scholen welke werkzame factoren er aanwezig waren op teamniveau waardoor het team in staat was om het goede onderwijs volgens hun visie te maken. Tijdens schoolbezoeken begon ze een patroon te herkennen in werkzame factoren. Wat uit het onderzoek van Willemijn als werkzame factoren naar boven kwam, werd bevestigd door de theorie en ervaringen rondom creatief klimaat, die Ellen had opgedaan.  

In 2021 bundelden we onze krachten. Zo startte ons onderzoek naar teamklimaat vanuit Lectoraat Leren en Innoveren (Radiant), waarvan onze knusse en kleinschalige PABO de Marnix Academie, een samenwerkingspartner is. In 2023 werd de Comenius Teaching Fellowbeurs toegekend (jippie!), waardoor ons onderzoek en de praktische vertaling daarvan naar het onderwijs op de PABO een vlucht nam.  

Tijdens ons onderzoek hebben we verschillende scholen bezocht, waarbij we teamleden spraken over concrete samenwerkingsmomenten. We vroegen ze krachtgericht naar momenten, waarin zij ervoeren dat de samenwerking stroomde en/of er echt toe deed. Door middel van deze ‘good practices’ zagen we dat niet alleen het creatief klimaat belangrijk is, maar dat ook de werkzame aanpakken onmisbaar zijn. Zo ontstond ons model ‘lemniscaat teamklimaat’.   

Inmiddels gebruiken lerarenteams, hogeschooldocenten en studenten de lemniscaat. Hoe tof is dat! Er zijn boeken volgeschreven over de samenwerking van teams. Wat voegt ons model daaraan toe? Heel simpel: een begrijpelijk beeld, de onderwijscontext en een flinke vleug laagdrempeligheid om ermee aan de slag te gaan.

Samenwerking met studenten van de Research & Design PABO